Στα Ερείπια της Δικής μας Τροίας

Η εικόνα στην Ιλιάδα, όπου ο Αινείας στα ερείπια της Τροίας κουβαλάει στους ώμους του τον γέρο τυφλό πατέρα του Αγχίση, για να τον σώσει από τους Αχαιούς, διαπερνά τον ιστορικό χρόνο και παραπέμπει στον σεβασμό των απομάχων της ζωής. Είναι ακριβώς το σημείο εκείνο που ο νεότερος αποδέχεται την δική του ωρίμανση και διαισθάνεται πλέον ότι αναλαμβάνει την ευθύνη, στο μέτρο του δυνατού, της φροντίδας του γεννήτορα.

Είναι επίσης μια βασική αρχή του κοινωνικού Κράτους να παρέχει τα αναγκαία για μια αξιοπρεπή διαβίωση εκείνων που μόχθησαν μιαν ολόκληρη ζωή και τώρα αργά, αλλά σταθερά, οδηγούνται στο κλείσιμο του κύκλου.

Αυτή η πανανθρώπινη εικόνα του Αινεία, αρχίζει όχι μόνον να ξεθωριάζει, αλλά και να υποστρέφεται. Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες μιας δραματικής αλλοίωσης της εξέλιξης του ανθρώπου, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την διαρκώς αυξανόμενη επιστροφή οικογενειών στο πατρικό σπίτι καθώς και την αδυναμία των νεότερων να εγκαταλείψουν την γονεϊκή «εστία» αναζητώντας την δική τους επαγγελματική και προσωπική ανάπτυξη.

Όλα αυτά, οδηγούν σε μια «συμπίεση» των γενεών, που προκαλεί μεγάλη σύγχυση και δυσχεραίνει την φάση του «αποχωρισμού-ανεξαρτοποίησης» του ανθρώπου (separation-individuation). H υποχρεωτική επιστροφή στο πατρικό σπίτι, οικογενειών της παραγωγικής  ηλικίας, αποτελεί ένα συντριπτικό πλήγμα αποτυχίας, ήττας και απογοήτευσης που διαχέεται και στα παιδιά, τα οποία «εκπαιδεύονται» ακούσια σε ρόλους που δεν συνάδουν με την ανάπτυξή τους και τα οδηγούν σε μια εξελικτική σύγχυση (enmeshment). Μέσα σε αυτό το διαρκώς αυξανόμενο εφιαλτικό τοπίο, παρατηρείται ακόμα, η αγωνία των γηραιοτέρων να συνδράμουν με τα πενιχρά τους μέσα στα παιδιά τους και στα εγγόνια τους, γεγονός από μόνο του συγκινητικό αλλά και επώδυνο.

Ένα σπίτι τρείς γενιές λοιπόν, γεγονός που οδηγεί σε αντιστροφή του ιστορικού εξελικτικού χρόνου και στην ανάπτυξη μέσω «καθρεπτίσματος» (mirroring), ενός κεντρικού συναισθήματος αποτυχίας που μάλιστα μετατρέπεται σε οδυνηρό «υπόδειγμα» στα νεότερα μέλη που δεν θα εκπαιδευτούν στην δημιουργική αυτονόμηση.

Στα σημερινά ερείπια της «δικής μας Τροίας», ο «Αγχίσης» συχνά αναλαμβάνει να κουβαλήσει στους κουρασμένους και κυρτωμένους του ώμους τον «Αινεία» γεγονός που συνιστά μια δραματική ανατροπή των ανθρωπίνων συνθηκών της αξιοπρέπειας και του πολιτισμού. Είναι μια ευθεία προσβολή στον βαθύτερο πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, που αν δεν αναστραφεί, οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε μια συνολική κοινωνική ισοπέδωση και απάθεια που θα ευνοήσει τις δυνάμεις εκείνες που επιθυμούν αφασικές και κατεσταλμένες οντότητες, αδύναμες και απελπισμένες.

Είναι αυτό που περιγράφει ο ποιητής: «Λατομεία γεμάτα ανθρώπους εξαντλημένους, σακάτηδες, χωρίς πνοή  και το αίμα αγορασμένο και το αίμα πουλημένο και το αίμα μοιρασμένο σαν τα παιδιά του Οιδίποδα και τα παιδιά του Οιδίποδα νεκρά.»

Τώρα που ακόμα έχουμε την δυνατότητα να περπατάμε πάνω στα ερείπια, είναι βασικό μας χρέος να «βλέπουμε» όλες αυτές τις «παράπλευρες» απώλειες, να τις επισημαίνουμε, αλλά και να αγωνιζόμαστε με όλες μας τις δυνάμεις για να ξαναδώσουμε στον Άνθρωπο τις βασικές του ιδιότητες.

Το οφείλουμε πρωτίστως σε όσους έρχονται...αλλά και όσους φεύγουν...